Polivinil klorür (alternatif olarak: poli(vinil klorür), halk arasında: polivinil veya kısaca vinil; kısaltması: PVC), dünyada en yaygın üretilen üçüncü sentetik plastik polimerdir (polietilen ve polipropilenden sonra). Her yıl yaklaşık 40 milyon ton PVC üretilmektedir.
PVC iki temel formda bulunur: sert (bazen RPVC olarak kısaltılır) ve esnek. PVC'nin sert formu, inşaatta boru ve kapı ve pencere gibi profil uygulamalarında kullanılır. Ayrıca plastik şişeler, gıda dışı ambalajlar, gıda kaplama levhaları ve plastik kartlar (banka veya üyelik kartları gibi) yapımında da kullanılır. En yaygın kullanılanı ftalatlar olmak üzere plastikleştiriciler eklenerek daha yumuşak ve esnek hale getirilebilir. Bu formda, ayrıca sıhhi tesisat, elektrik kablosu izolasyonu, suni deri, döşeme, tabela, plak, şişirilebilir ürünler ve kauçuğun yerini aldığı birçok uygulamada kullanılır. Pamuk veya keten ile birlikte kanvas üretiminde kullanılır.
Saf polivinil klorür, beyaz, kırılgan bir katıdır. Alkolde çözünmez, ancak tetrahidrofuranda az çözünür.
PVC, uzun süren araştırma ve deneylerin ardından 1872 yılında Alman kimyager Eugen Baumann tarafından sentezlendi. Polimer, dört hafta boyunca güneş ışığından korunmuş bir rafta bırakılan bir vinil klorür şişesinin içinde beyaz bir katı olarak ortaya çıktı. 20. yüzyılın başlarında, Rus kimyager Ivan Ostromislensky ve Alman kimya şirketi Griesheim-Elektron'dan Fritz Klatte, PVC'yi ticari ürünlerde kullanmaya çalıştılar, ancak sert, bazen kırılgan olan polimerin işlenmesindeki zorluklar çabalarını engelledi. Waldo Semon ve BF Goodrich Şirketi, 1926'da PVC'yi çeşitli katkı maddeleriyle karıştırarak plastikleştirme yöntemini geliştirdi; 1933'te ise dibutil ftalat kullanımı da bu yöntemler arasında yer aldı.
Yayın tarihi: 09 Şubat 2023